วัดโบราณเมืองสองแคว

พิษณุโลกหรือเมืองสองแควมีประวัติการสร้างเมืองมาตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัย ในแต่ละยุคแต่ละสมัยก็มีการสร้างวัดขึ้นมาในเมืองพิษณุโลก จึงทำให้เมืองพิษณุโลกมีวัดโบราณที่มีความสำคัญในอดีตมากมาย วัดแต่ละแห่ง ล้วนมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจ รวมถึงพิษณุโลกเองก็เป็นแหล่งสร้างพระพุทธรูปที่มีความงดงามที่สุดด้วย

วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ

เป็นวัดเก่าแก่ที่มีสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่าน ลักษณะของวัดจะมีพระปรางค์อยู่กลาง มีพระวิหาร 4 ทิศ มีพระระเบียง 2 ชั้น และมีการสร้างพระพุทธรูปขึ้น 3 องค์ เพื่อประดิษฐานเป็นพระประธานในพระวิหารทั้ง 3 หลัง หนึ่งในนั้นคือองค์พระพุทธชินราชที่ถือกันว่าเป็นพระพุทธรูปที่งดงามที่สุดองค์หนึ่งของโลก เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย หล่อด้วยสำริด ศิลปสุโขทัยตอนปลาย และอีกสององค์ที่หล่อขึ้นพร้อมกันคือพระพุทธชินสีห์ และพระศรีศาสดา และได้มีการนำทองสัมฤทธิ์ที่เหลือจากการหล่อพระทั้งสามองค์มาหล่อพระอีกองค์ชื่อว่าพระเหลือ โดยประดิษฐานไว้ที่วิหารเล็กๆบริเวณทางเข้าประตูวัด ปูชณียสถานที่สำคัญอีกสิ่งหนึ่งของวัดคือพระปรางค์ประธาน ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานของพระบรมสารีริกธาตุ มีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงดอกบัวตูม
พิกัด n16.82312 e100.26192

วัดราชบูรณะ

ตั้งอยู่ตรงข้ามกับวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นก่อนสมัยสุโขทัย โดยในประวัติของวัดกล่าวถึงพระยาลิไทได้ทรงบูรณะปฎิสังขรณ์วัดแห่งนี้ จึงได้ชื่อว่าวัดราชบูรณะ โบราณสถานที่สำคัญภายในวัดมีมากมายได้แก่ เจดีย์หลวง ตั้งอยู่บนฐานก่ออิฐถือปูนขนาดใหญ่ ทรงแปดเหลี่ยมซ้อนกัน 12 ชั้น ด้านบนเป็นเจดีย์ทรงกลมแบบลังกา รอบๆ เจดีย์ประธานมีเจดีย์องค์เล็กล้อมอยู่ นอกจากนี้ยังมีวิหาร ศิลปะสุโขทัย ทางเข้ามีประตูสามบาน เป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อดำซึ่งเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยอายุกว่า 700 ปี และมีจิตรกรรมฝาผนังที่ปัจจุบันลบเลือนไปมาก และยังมีในส่วนของอุโบสถที่ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังเรื่องราวของรามเกียรติ์ที่มีความสวยงามมาก และยังมีหอไตรเสากลมที่ชั้นล่างเป็นหอระฆัง ชั้นบนเป็นที่เก็บพระธรรม ที่หน้าบันด้วนทิศเหนือและทิศใต้มีลายปูนปั้นรูปครุฑยุดนาค และยังมีโรงเรียนปริยัติธรรมที่เป็นอาคารทรงโบราณอีกด้วย
พิกัด n16.82168 e100.26057

วัดนางพญา

วัดแห่งนี้อยู่ใกล้ๆ กับวัดราชบูรณะ โดยมีถนนจ่าการบุญตัดผ่านจากเดิมที่เคยมีพื้นที่ติดกัน วัดนี้มีชื่อเสียงเรื่องพระเครื่องพิมพ์นางพญา โดยพระพิมพ์นางพญานี้สันนิษฐานว่าสมเด็จพระธรรมราชาเป็นผู้สร้างพระราชทานให้พระวิสุทธิกษัตรีย์ที่เป็นพระมเหสี เดิมวัดนี้ไม่มีอุโบสถ มีแต่เพียงวิหารที่เป็นที่ประดิษฐานสมเด็จนางพญาเรือนแก้ว เมื่อชำรุดทรุดโทรมจึงได้ทำการบูรณะให้เป็นอุโบสถที่ด้านหลังของวัดเป็นเจดีย์เก่าแก่ที่เคยเป็นที่บรรจุพระเครื่องพิมพ์นางพญา ปัจจุบันมีสภาพทรุดโทรม เป็นเจดีย์แบบย่อมุมไม้สิบสอง 2 องค์ สูง 11.60 เมตร และ 7.95 เมตร ยังพบเห็นฐานแข้งสิงห์อยู่ทั้งสององค์
พิกัด n16.822448 e100.261877

วัดเจดีย์ยอดทอง

เป็นวัดที่อยู่นอกเขตกำแพงเมืองเก่า แต่ไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างขึ้นในสมัยใด แต่จากทรงเจดีย์ที่เป็นทรงดอกบัวตูมและการเสริมยอดแหลมของดอกบัวตูม ซึ่งเป็นศิลปะและเป็นเทคนิคเฉพาะแบบสุโขทัย ทำให้คาดว่าสร้างในสมัยพญาลิไทเมื่อตอนเสด็จมาครองเมืองพิษณุโลก เจดีย์นี้เป็นเจดีย์ศิลปะสุโขทัยแห่งเดียวในจังหวัดพิษณุโลกซึ่งคาดว่ามีอายุกว่า 700 ปี เจดีย์มีฐานกว้าง 9 เมตร สูง 20 เมตร และมีการเสริมยอดโดยใช้ปูนพอกที่ยอดแหลม
พิกัด n16.82459 e100.26870

วัดอรัญญิก

ตั้งอยู่ใกล้กับวัดเจดีย์ยอดทอง ที่มาของชื่อวัดมาจากความนิยมในสมัยสุโขทัยในการสร้างวัดไว้ในป่าเพื่ออุทิศถวายพระภิกษุฝ่ายอรัญญาวสี และตั้งชื่อว่าวัดอรัญญิก สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยสุโขทัย สถาปัตยกรรมเก่าแก่ที่หลงเหลืออยู่ภายในวัดเป็นเจดีย์ทรงระฆังแบบลังกา ยอดแหลมของเจดีย์ชำรุด มีร่องรอยการบูรณะ นอกจากนี้ยังพบฐานของอุโบสถปูด้วยหินทราย ใบเสมาหินชนวน และฐานของพระพุทธรูปปูนปั้น 3 ฐาน
พิกัด n16.82615 e100.27737

วัดโพธิญาณ

ตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองด้านตะวันออกริมแม่นำ้น่าน ถูกทิ้งร้างมาเป็นเวลานาน จนได้รับการบูรณะในช่วงปี พ.ศ. 2460 สิ่งปลูกสร้างที่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์คือ เจดีย์ก่ออิฐโบราณที่ปัจจุบันเหลือเพียงฐานสูงประมาณ 3 เมตร และฐานของวิหารที่เป็นลักษณะก่ออิฐเช่นเดียวกัน โดยได้มีการนำชิ้นส่วนของพระพุทธรูปหินทรายที่พบมาประดิษฐานไว้ที่วิหารด้วย
พิกัด n16.83988 e100.26035

วัดวิหารทอง

เป็น 1 ใน 3 วัดที่อยู่ใกล้บริเวณพระราชวังจันทน์ ที่ปัจจุบันจัดสร้างให้เป็นศูนย์ประวัติศาสตร์พระราชวังจันทน์ เป็นวัดขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญมากในอดีต โดยเป็นที่ประดิษฐานของพระอัฏฐารสซึ่งเป็นพระยืนสร้างด้วยทองสัมฤทธิ์ขนาดใหญ่ที่สุดของไทยที่สร้างในสมัยสุโขทัย โดยเป็นการหล่อทั้งองค์โดยไม่มีการเชื่อมชิ้นส่วน แต่เมื่อครั้งรัชกาลที่ 3 เห็นว่าวิหารวัดวิหารทองมีความชำรุดทรุดโทรมมาก จึงได้อัญเชิญพระอัฏฐารสไปที่กรุงเทพมหานคร โดยประดิษฐานอยู่ที่วัดสุทัศน์เทพวราราม ปัจจุบันทางกรมศิลปากรจึงได้สร้างองค์จำลองไว้แทนที่องค์เดิมที่เคยอยู่ที่นี่
พิกัด n16.8279760 e100.2618229

วัดศรีสุคต

ตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกับวัดวิหารทอง โดยอยู่ทางทิศใต้ของพระราชวังจันทน์ ภายในบริเวณวัด มีฐานเจดีย์ก่อด้วยอิฐส่วนยอดเจดีย์เสียหาย ทั้ง 4 ด้านของฐานเจดีย์มีซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยทั้ง 4 ด้าน แต่เดิมรอบฐานเจดีย์มีปูนปั้นรูปพระสาวกเรียงรายอยู่โดยรอบ แต่ได้เสียหายไปทั้งหมด ทางกรมศิลปากรได้บูรณะและสร้างขึ้นใหม่ 3 องค์ เพื่อให้เป็นรูปแบบให้จินตนาการต่อถึงภาพในอดีต ที่ใกล้ๆกันมีฐานของวิหารก่อด้วยศิลาแลง สันนิษฐานว่าโครงสร้างเดิมเป็นไม้ มุงด้วยหลังคากระเบื้องดินเผา
พิกัด n16.8282450 e100.2608529

วัดโพธิ์ทอง

ตั้งอยู่ถัดจากวัดศรีสุคต สภาพปัจจุบันเหลือเพียงซากฐานอิฐเจดีย์ความสูงประมาณ 10 เมตร สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยเดียวกันกับวัดวิหารทองและวัดศรีสุคต เนื่องจากเป็นศิลปะแบบเดียวกัน
พิกัด n16.8281513 e100.2596510

วัดจุฬามณี

วัดจุฬามณีถือเป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญมาก นอกจากจะเป็นวัดที่มีความเก่าแก่ที่สุดในจังหวัดพิษณุโลกแล้ว วัดแห่งนี้สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเป็นผู้สร้างขึ้น และได้ออกผนวชที่วัดนี้เป็นเวลาถึง 8 เดือน 15 วัน โดยในครั้งนั้นได้มีข้าราชบริพารบวชตามเสด็จถึง 2,348 รูป ภายในวัดมีโบราณสถานที่สำคัญคือพระปรางค์แบบขอม กว้าง 11 เมตร ยาว 18 เมตร ฐานเป็นศิลาแลง ด้านบนก่อด้วยอิฐ รอบองค์พระปรางค์ยังพบเห็นลายปูนปั้นต่างๆมากมาย ทั้งยักษ์ หงษ์ เทพพนม และลวดลายไทยแบบดั้งเดิมทั้งลายกนก ลายเฟื่องอุบะ และยังมีมณฑปพระพุทธบาท ที่มีศิลาจารึกอยู่ที่ผนัง
พิกัด n16.78784 e100.21691

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s