สัมผัสวิถีชีวิตพื้นบ้านผ่านศิลปะแห่งความศรัทธา “ฮูปแต้ม สิมอีสาน” จ.ขอนแก่น

สิมวัดไชยศรี ภาพจิตรกรรมฝาผนังอันสวยงามแปลกตาแห่งนี้หลายคนอาจจะคุ้นเคยดี เพราะปรากฎในสื่อต่าง ๆ ของ ททท. อยู่บ่อยครั้งทั้งในปฎิทิน หรืออนุสาร อสท. แต่หลายคนก็ยังไม่มีโอกาสได้ไปเยือนสถานที่จริงสักครั้ง

_DSF1889สิมวัดไชยศรี
ฮูปแต้มวัดไชยศรี
_DSF1900สิมวัดไชยศรี
ภายในสิมวัดไชยศรี
DSC_8979สิมวัดไชยศรี
ฮูปแต้มวัดไชยศรี

สิม เป็นภาษาอีสาน มาจากคำว่าสีมา หรือโบสถ์นั่นเอง สิมวัดไชยศรีแห่งนี้มีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ชาวอีสานเรียกกันว่า ฮูปแต้ม หรือรูปแต้ม ที่ถูกวาดลงบนผนังสิมทั้งภายนอกและภายใน โดยช่างพื้นบ้านชาวมหาสารคามชื่อ นายทอง ทิพย์ชา ด้านในจะวาดเป็นเรื่องราวพุทธประวัติ ส่วนด้านนอกวาดเรื่องนิทานพื้นบ้านสังข์สินไชย เวสสันดรชาดก และภาพทวารบาล ลักษณะที่โดดเด่นสะดุดตาคือการใช้สีในโทนพาสเทล อย่างสีคราม เหลือง ขาว ทำจากวัสดุธรรมชาติดูนุ่มนวลสบายตา วัดแห่งนี้ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมดั้งเดิมของชาวอีสานไว้คือ ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเข้าไปในสิม ซึ่งช่างเขียนตั้งใจแต้มฮูปด้านนอกด้วย เพื่อให้ผู้หญิงสามารถชมความงามของฮูปแต้มได้ด้วย วัดไชยศรีอยู่ห่างจากอำเภอเมืองขอนแก่นประมาณ 20 กิโลเมตร

สิมน่าชมในจังหวัดขอนแก่น

_DSF2040วัดมัชฌิมวิทยาราม
สิมวัดมัชฌิมวิทยาราม
DSCF6378วัดมัชฌิมวิทยาราม
สิมวัดมัชฌิมวิทยาราม

สิมวัดมัชฌิมวิทยาราม อ.บ้านไผ่ ฮูปแต้มวาดแบบเต็มผนังเรื่องพระเวชสันดรชาดกทั้งสี่ทิศอยู่ภายนอกสิม เริ่มจากกัณฑ์ทศพรถึงนครกัณฑ์รวม 9 ห้อง มีคำบรรยายใต้ภาพทำให้เข้าใจง่าย บันไดทางเข้าสิมมีรูปปั้นพญานาค 2 ตัว

_DSF2075วัดสนวนวารีพัฒนาราม
สิมวัดสนวนวารีพัฒนาราม
DSCF6475วัดสนวนวารีพัฒนาราม
สิมวัดสนวนวารีพัฒนาราม

สิมวัดสนวนวารีพัฒนาราม อ.บ้านไผ่ สิมขนาดเล็กแต่ทรงคุณค่าด้วยสถาปัตยกรรม ผนังด้านข้างเจาะวงโค้งแทนการใส่บานหน้าต่างเป็นเอกลักษณ์ของช่างฝีมือชาวญวน โดดเด่นด้วยฮูปแต้มนิทานพื้นบ้านเรื่องสังข์สินไชย แม้การเขียนเรื่องราวจะไม่ร้อยเรียงลำดับและสลับไปมา หรือสัดส่วนเล็กบ้างใหญ่บ้าง แต่ก็ถือเป็นเส่นห์ของฮูปแต้มอีสานที่สร้างสรรค์งานอย่างอิสระเสรี

_DSF2139วัดสระทอง
สิมวัดสระทอง (บ้านบัว)
DSCF6552วัดสระทอง
สิมวัดสระทอง (บ้านบัว)

สิมวัดสระทอง (บ้านบัว) อ.มัญจาคีรี นอกจากฮูปแต้มที่สวยงามเรียบง่ายแล้ว ตัวสิมยังมีเอกลักษณ์งานช่างอีสานโดดเด่นจนได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ในปี พ.ศ. 2544 และรางวัลอาคารทรงคุณค่าด้านการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมแห่งเอเชียและแปซิฟิก ในปีพ.ศ. 2545 จากองค์การยูเนสโก ลักษณะอาคารเป็นอาคารก่ออิฐฉาบปูนขาว มีประตูเพียงด้านเดียว ยอดกลีบบัวประดับกระจกเงา วงกรอบบนของซุ้มเป็นประตูไม้แกะสลัก

_DSF1981วัดสระบัวแก้ว
สิมวัดสระบัวแก้ว
_DSF1984วัดสระบัวแก้ว
สิมวัดสระบัวแก้ว

สิมวัดสระบัวแก้ว อ.หนองสองห้อง สิมสร้างแบบก่ออิฐถือปูน ภายนอกและภายในงดงามด้วยฮูปแต้มเรื่องรามเกียรติ์ พุทธประวัติ นรกภูมิ สังข์สินไชย และวิถีชีวิตผู้คนในอดีต ลักษณะของฮูปแต้มแตกต่างจากวัดอื่นคือมีการใช้เส้นแบ่งองค์ประกอบภาพ ฝีแปรงและการแตะแต้มภาพบางส่วนมีลักษณะคล้ายศิลปะตะวันตกในยุคอิมเพรสชั่นนิสม์

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s